काठमाडौं २८ साउन । लिभ-इन रिलेसनशिप (विवाहबिना सँगै बस्ने सम्बन्ध) सम्बन्धी एक धारणा सामाजिक सञ्जालमा व्यापक रूपमा भाइरल भएपछि यस विषयमा फेरि बहस सुरु भएको छ।

भाइरल सामग्रीमा लिभ-इन रिलेसनशिपलाई आर्थिक तथा शारीरिक स्वार्थमा आधारित सम्बन्धको रूपमा चित्रण गरिएको छ। उक्त सामग्रीमा यस्ता सम्बन्ध दीर्घकालीन रूपमा सुरक्षित नहुने, आर्थिक शोषण, सम्पत्ति हडप्ने प्रयास तथा विश्वासघातको जोखिम रहने दाबी गरिएको छ। विशेषगरी वृद्धवृद्धा वा आर्थिक रूपमा सम्पन्न व्यक्तिहरू यस्ता सम्बन्धमा सावधानी अपनाउनुपर्ने सुझाव पनि दिइएको छ।

सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक गरिएको उक्त विचारमा केही व्यक्तिहरूले लिभ-इन रिलेसनशिपलाई क्षणिक स्वार्थमा आधारित सम्बन्ध भन्दै आलोचना गरेका छन् भने विवाहबाहिरको सहजीवनले सामाजिक तथा पारिवारिक मूल्य–मान्यतामा असर पार्ने तर्क पनि राखिएको छ।

यद्यपि, सम्बन्ध तथा कानुनी विषयका विज्ञहरूका अनुसार लिभ-इन रिलेसनशिपबारे एकपक्षीय निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन। आपसी सहमति, सम्मान, पारदर्शिता र कानुनी सचेतनासहितको सम्बन्ध सुरक्षित हुन सक्छ भने विवाह वा लिभ-इन दुवै प्रकारका सम्बन्धमा धोका, हिंसा वा आर्थिक शोषणको जोखिम रहन सक्छ।

विज्ञहरूले कुनै पनि सम्बन्धमा प्रवेश गर्नुअघि आपसी विश्वास, कानुनी अधिकार, आर्थिक पारदर्शिता तथा व्यक्तिगत सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने सुझाव दिएका छन्।

यसैबीच, सामाजिक सञ्जालमा फैलिने यस्ता धारणा व्यक्तिगत विचारमा आधारित हुने भएकाले तथ्य र प्रमाणका आधारमा मात्रै निष्कर्षमा पुग्न सरोकारवालाहरूले आग्रह गरेका छन्।

-श्रोत हिन्दी साहित्यबाट