डीबी विष्ट माघ ६ बझाङ । महिनावारि भएको समयमा विद्यालयमा नियमित हाँजिर नहुने किशोरीहरु अहिले नियमित विद्यालयमा हाँजिर हुने गरेकी छन् ।

मष्टा गाँउपलिकामा रहेका मष्टा आधारभुत विद्यालय तुति र माईतिबन आधारभुत विद्यालयमा अध्यानरत किशोरिहरु नियमित विद्यालयमा हाँजिर हुने गरेका हुन । महिनाको ३ दिन सम्म हाँजीर नहुने यहाँका छात्राहरु अहिले नियमित रुपमा हाँजिर हुने गरेको माईतिबन निमावि रनाडाका शिक्षीका दबकी मल्लले बताउनु भयो ।

यि विद्यालयमा अध्यानरत छात्राहरुलाई विश्व खाद्यको सहयोगमा एकिकृत विकास समाज नेपालले मष्टा गाउँपालिका वडा नं १ र २ का ३ वटा आधारभुत विद्यालयका १० वर्ष भन्दा माथिका ७० जना किशोरीहरुलाई महिनावारी स्वच्छता व्यवस्थापन सम्वन्धि तालिम दिईए पछि यहाँ अध्यनरत छात्राहरु नियमित विद्यालयमा हाँजीर हुने गरका हुन् । पहिला महिननको एक पटक ३।४ दिन सम्म हाँजिरनहुने सबै किशोरिहरु अहिले नियमित रुपमा स्कुल आउने गरेको मल्लले जानकारी दिनु भयो ।

महिनावारी भएको समयमा स्कुल जाँदा संगै पढ्ने साथिहरुले जीस्काउने र गिजाउने भए पछि महिनावारिको समयमा स्कुल नगएर घरमा नै बस्ने गरेको माईतिबन निमाविकी छात्रा ललिता थापाले बताउनु भयो ।
महिनावारी हुनु कुनै अपराध होइन । महिलाहरुको उमेर अनुसार निरन्तर भइरहने प्रकृया हो । तर महिनावारी भएको वेला स्वच्छ रहनु स्वास्थ्यको लागि आवश्यक छ भन्ने कुराको ज्ञान हामिहरुलाई भए पनि यसको ब्यावस्थापन गर्ने उपाए नभएका कारण महिनावारी भएको समयमा स्कुल नजाने गरेको कक्षा ८ मा अध्यनरत छात्रा सम्झना रोकायाले बताईन् ।
महिला महिनावारी हुँदा शरीरमा भएको फोहोर रगत वाहिर निस्कन्छ र फोहोर निस्केको रगत लाई व्यवस्थित रुपमा व्यवस्थापन गर्न सेनेटरी प्याड आवश्यक पर्छ भन्ने कुरा थाहा थियो रोकायाले भन्नु भयो तर प्याड कसरी मनाउने भन्ने कुराको ज्ञान थिएन । जब हामिहरु आफै सेनेटरी प्याड बनाउन जान्ने भएउ अनि कुनै पनि कुराको समस्या नभएको सरस्वति भण्डारीले बताउनु भयो ।

महिनावारी भएको वेलामा प्याड प्रयोग गर्नुपर्छ भन्ने कुराको ज्ञान समेत नपाएका यहाँ किशोरीहरु अहिले आफ्नै हातले सेनेटरी प्यान बनाएर आफु र आफ्नो घरको दिदी बहिनी र आमाहरुलाई समेत उक्त प्याड लगाउन दिने गरेको मष्टा निमाविमा अध्यानरत छात्रा कल्पना कामिले बताउनु भयो । महिनावारी भएको वेला आफुलाई स्वच्छ रहन र सहजै विद्यालय जाने वातावरण सृजना भएको उहाँको भनाई छ ।
वजारमा पाइने प्याडको ६० रुपैया देखि माथि पर्ने भएका कारण सबैले महंगो मुल्य तिरेर प्याड प्रयो गर्न नसक्ने भएका कारण महिनावारी भएको समयमा यहाँका छात्राहरु महिनाको एक पटक विद्यालयमा नआउने गरेको शिक्षीका मल्लले दाबि गर्नु भयो । अहिले भने सेनेटरी प्याड तालिम पाए पछि सबै छात्राहरु नियमित विद्यालयमा आउने गरेको उहाँको भनाई छ ।